تبلیغات
تبلیغات اینترنتی
معماری - مسجد ابن طولون

مسجد ابن طولون

tol1.jpg 

مسجد ابن طولون پس از مسجد عمرو در فسطاط، قدیمی ترین و سالم ترین مسجد به جای مانده در مصر است و بر طبق کتیبه ای که در مسجد پیدا شده، تاریخ اتمام بنای آن،۲۶۵ هجری/ ۸۷۹ میلادی است. احمد ابن طولون از سربازان سپاه عباسی در سامرا بود که توانست در سال ۲۵۴ هجری حکومت مصر را در دست گیرد. بر طبق سنت خلفاء مسلمان، نخستین اقدام وی بنا نهادن پایتختی جدید بود که قطائع نام گرفت و در نزدیکی فسطاط واقع شده بود. وی در مرکز این شهر، کاخ، میدان اسب دوانی و مسجدی ساخت که به نام وی مشهور شد.

  منابع غربی و نیز مقریزی، مورخ مصری، ادعا می کنند که معمار این مسجد یک مسیحی مصری است که ایده جایگزینی جرز به جای ستون های نگهدارنده سقف را ارائه داده است در حالیکه احمد فکری دیگر پژوهشگر مصری، معتقد است این ادعا تلاش دیگری از سوی مسیحیان است در جهت مرتبط ساختن نمونه های موفق و بدیع معماری مسلمانان به تمدن مسیحی. به هر حال ما می دانیم که ابن طولون در سامرا زندگی می کرده و آشکارا تحت تأثیر عظمت مسجد المتوکل قرار داشته و از این رو نظریات فکری دور از واقع به نظر نمی رسد.
مقریزی، خود در جای دیگری نقل می کند: ” ابن طولون در خصوص ساخت مسجدی نظر خواست که اگر تمامی مصر در آتش بسوزد در برابر آن تاب بیاورد و اگر تمامی مصر در سیلاب غوطه ور شود این مسجد همچنان بر جای بماند”. به او پیشنهاد کردند که آن را از آجر سرخ، گچ و خاکستر بسازد و هیچ ستون مرمری در ساخت آن به کار نبرد که در برابر آتش مقاومت چندانی ندارند؛ او نیز چنین کرد.
همچنین خصوصیات مشترکی که بین دو مسجد وجود دارد بر نظریه فکری صحه می گذارد. در هر دو مسجد به منظور برپا ساختن سقف، از جرزهای آجری به جای ستونهای مرمری استفاده شده است. مواد به کار رفته در ساخت هر دو مسجد مشترک است (آجر و گچ) و از همه مهمتر، فرم حلزونی مناره و قرار گرفتن آن خارج از محوطه مسجد، عینا” از معماری مسجد متوکل در سامرا الهام گرفته شده است. البته لازم به ذکر است مناره ای که امروزه مشاهده می کنیم در قرن هشتم هجری به جای مناره اصلی مسجد بنا شده است

tol1.jpg 

مسجد ابن طولون پس از مسجد عمرو در فسطاط، قدیمی ترین و سالم ترین مسجد به جای مانده در مصر است و بر طبق کتیبه ای که در مسجد پیدا شده، تاریخ اتمام بنای آن،۲۶۵ هجری/ ۸۷۹ میلادی است. احمد ابن طولون از سربازان سپاه عباسی در سامرا بود که توانست در سال ۲۵۴ هجری حکومت مصر را در دست گیرد. بر طبق سنت خلفاء مسلمان، نخستین اقدام وی بنا نهادن پایتختی جدید بود که قطائع نام گرفت و در نزدیکی فسطاط واقع شده بود. وی در مرکز این شهر، کاخ، میدان اسب دوانی و مسجدی ساخت که به نام وی مشهور شد.

  منابع غربی و نیز مقریزی، مورخ مصری، ادعا می کنند که معمار این مسجد یک مسیحی مصری است که ایده جایگزینی جرز به جای ستون های نگهدارنده سقف را ارائه داده است در حالیکه احمد فکری دیگر پژوهشگر مصری، معتقد است این ادعا تلاش دیگری از سوی مسیحیان است در جهت مرتبط ساختن نمونه های موفق و بدیع معماری مسلمانان به تمدن مسیحی. به هر حال ما می دانیم که ابن طولون در سامرا زندگی می کرده و آشکارا تحت تأثیر عظمت مسجد المتوکل قرار داشته و از این رو نظریات فکری دور از واقع به نظر نمی رسد.
مقریزی، خود در جای دیگری نقل می کند: ” ابن طولون در خصوص ساخت مسجدی نظر خواست که اگر تمامی مصر در آتش بسوزد در برابر آن تاب بیاورد و اگر تمامی مصر در سیلاب غوطه ور شود این مسجد همچنان بر جای بماند”. به او پیشنهاد کردند که آن را از آجر سرخ، گچ و خاکستر بسازد و هیچ ستون مرمری در ساخت آن به کار نبرد که در برابر آتش مقاومت چندانی ندارند؛ او نیز چنین کرد.
همچنین خصوصیات مشترکی که بین دو مسجد وجود دارد بر نظریه فکری صحه می گذارد. در هر دو مسجد به منظور برپا ساختن سقف، از جرزهای آجری به جای ستونهای مرمری استفاده شده است. مواد به کار رفته در ساخت هر دو مسجد مشترک است (آجر و گچ) و از همه مهمتر، فرم حلزونی مناره و قرار گرفتن آن خارج از محوطه مسجد، عینا” از معماری مسجد متوکل در سامرا الهام گرفته شده است. البته لازم به ذکر است مناره ای که امروزه مشاهده می کنیم در قرن هشتم هجری به جای مناره اصلی مسجد بنا شده است.

tol2.jpg

پلان مسجد مستطیل شکل است و صحنی مربع شکل در میان آن قرار گرفته است. وضوخانه ای در مرکز صحن ساخته شده که پیش ار آتش سوزی بزرگ سال۳۶۴ هجری/ ۹۸۶ میلادی، فواره ای به جای آن قرار داشته است.  اطراف صحن را شبستانهایی در بر گرفته که شبستان سمت دیوار قبله ۵ ردیف و باقی ۲ ردیف ستون دارند. در مرکز دیوار قبله، محراب تو رفته ای وجود دارد که جناغی شکل است و دو ستون در اطراف آن قرار گرفته است. همچنین در هر طرف محراب اصلی، دو محراب کوچکتر ساخته شده اند که بعدها به مجموعه اضافه شده اند. در ضلع شمالی، شرقی و غربی، فضاهایی به نام زیاده قرار گرفته اند که بعدها به منظور بزرگتر کردن فضای مسجد، به آن افزوده شده و عرضی معادل ۱۱ متر دارند.
به کار گیری روشمند جرزهای آجری در برپا داشتن سقف، پیش از این در معماری مسجد سامرا صورت گرفته بود اما مسجد ابن طولون نخستین نمونه سالم و بدون عیب استفاده از این روش در خارج از سامرا به شمار می آید. تمامی جرزهای به کار رفته در مسجد به طور یکسان، ۵ متر ارتفاع دارند در حالیکه به کارگیری ستون های سنگی، چنین امری را ممکن نمی سازد زیرا ستون های سنگی در ابعاد و ارتفاع، تفاوت دارند و نمی توان آنها را دقیقا هم اندازه ساخت. همچنین در بالای جرزها، پنجره هایی با طاق جناغی قرار گرفته اند که نقش آنها کاهش فشار وارد آمده بر پایه ها و نیز هدایت بهتر نور و جریان هوا به داخل شبستان هاست.
هرچند که پیشتر، طاقهای جناغی در بناهای قدیمی تری عباسی نظیر کاخ اخضر و جوسق الخاقانی به کار گرفته شده بود اما در مسجد ابن طولون این طاق ها کاربردی تر شده و در ابعاد بزرگتری اجرا شدند.
تزئینات داخلی بنا اغلب در قاب پنجره ها و تاج جرزها صورت گرفته اند. این تزئینات به صورت نوارهایی شامل خطوط منحنی شکل، غنچه های گل و اشکالی الماس گونه هستند. همچنین ترکیبی از نقوش گیاهی و هندسی مورد استفاده قرار گرفته است که تأثیرات هنر ساسانی و هلنیک را نشان می دهد. نرده های چوبی بالای دیوارها، با قطعات خوشنویسی تزئین شده اند. نمونه این قطعات در اطراف محراب و نیز قاب داخلی پنجره ها نیز مشاهده می شود. باروهای تزئینی با اشکال انسانی ناآشنا، دیوارهای خارجی مسجد را پوشانده اند.
گذشته از اهمیت تاریخی مسجد ابن طولون، این بنا به عنوان یکی از بناهای جریان ساز، تأثیر عمده ای بر معماری سرزمین های اسلامی بر جای گذاشته است. غنای معماری این اثر فراتر از حد انتظار می رود تا آنجا که معماران قرون وسطی به ویژه اروپاییان زبان به تمجید آن گشوده اند.
مسجد ابن طولون یکی از نمونه های نادری است که معماری اروپا را تحت تأثیر خود قرار داده است. این بنا عامل انتقال جرز، طاق های جناغی و دیوارهای بارو مانند به معماری گوتیک اروپا، به شمار می آید. درحقیقت، به نظر می آید ارتباطات گسترده ای که بین بازرگانان غربی با فاطمیان وجود داشته، عامل این انتقال بوده است.


youbank sabet بنر های تبلیغاتی سایت

بخش نظرات

  1. Thanks a lot! Ample advice!

    levitra levitra without a doctor prescription cheap 20mg levitra levitra generic buy generic levitra generic levitra vardenafil levitra buy levitra 10mg buy generic levitra

  1. در تاریخ : سه شنبه 10 مهر 1397 10:30 ق.ظ
    buy cialis uk گفت :


    This is nicely expressed! !
    tesco price cialis cialis dosage amounts generic cialis review uk click here cialis daily uk buy cialis sample pack costo in farmacia cialis discount cialis if a woman takes a mans cialis only here cialis pills tadalafil generic

  1. در تاریخ : یکشنبه 8 مهر 1397 06:23 ق.ظ
    Generic cialis گفت :


    Nicely put. Many thanks.
    prices on cialis 10 mg cialis prezzo di mercato cialis super kamagra click now cialis from canada cialis generisches kanada viagra vs cialis deutschland cialis online generic cialis 20mg tablets cialis pills price each cialis 20mg


  1. You said this effectively.
    safe canadian online pharmacies canada online pharmacies legitimate pharmacy canada best canadian medications pharmacy canadian online pharmacies rated canadian pharmacies online prescriptions canadian pharmacies safe canadian online pharmacies canada medications buy canada pharmacies

  1. در تاریخ : چهارشنبه 28 شهریور 1397 09:23 ب.ظ


    You actually stated that wonderfully.
    order a sample of cialis cialis reviews venta cialis en espaa cialis generico generic for cialis generic low dose cialis buying cialis on internet cialis en 24 hora cilas buy cialis online cheapest


  1. Whoa tons of valuable info!
    viagra vs cialis vs levitra comprar cialis navarr cialis patentablauf in deutschland what is cialis order cialis from india cialis 20 mg effectiveness no prescription cialis cheap buy generic cialis cialis flussig click now cialis from canada


  1. You mentioned it effectively!
    safe canadian online pharmacies canadian pharmaceuticals nafta legitimate canadian mail order pharmacies canadian pharmacies without an rx drugs for sale in canada canada medication trust pharmacy canada canadian pharmacies online prescriptions best canadian mail order pharmacies canadian pharmaceuticals nafta

  1. در تاریخ : سه شنبه 13 شهریور 1397 06:06 ق.ظ
    viagraiy.com گفت :


    Nicely put, Regards.
    buy viagra online prescription buying viagra online from canada buy generic viagra cheap viagra online pharmacy viagra buy viagra sildenafil and viagra buy cheap viagra generic online buy pharmacy online viagra pharmacy uk buy legal viagra where can i buy sildenafil online

  1. در تاریخ : دوشنبه 12 شهریور 1397 04:22 ق.ظ
    cialissy.com گفت :


    You made your position very well.!
    cialis 5mg billiger cialis for daily use acheter cialis kamagra cialis 10 doctissimo cialis 5mg prix we like it cialis price cialis prezzo di mercato brand cialis generic cialis taglich generic low dose cialis

  1. در تاریخ : یکشنبه 11 شهریور 1397 02:26 ب.ظ
    cialisda.com گفت :


    You've made your point extremely nicely!!
    cialis reviews buying cialis overnight ou acheter du cialis pas cher cialis generic cialis patentablauf in deutschland cialis e hiv cialis et insomni buy cialis online cheapest price cialis wal mart pharmacy buy brand cialis cheap


  1. You suggested it wonderfully!
    where to buy viagra in store buy viagra next day delivery uk buy real viagra viagra no pres buy female viagra how to purchase viagra online viagra cheap no prescription best buy viagra online pharmacy for viagra how to order viagra pills


  1. Good forum posts. Thank you.
    low dose cialis blood pressure viagra or cialis cialis for sale south africa cialis 20 mg cost only now cialis 20 mg where to buy cialis in ontario cialis sale online venta de cialis canada legalidad de comprar cialis achat cialis en europe

  1. در تاریخ : دوشنبه 7 خرداد 1397 05:20 ق.ظ
    Generic cialis گفت :


    Cheers! Lots of facts!

    generic cialis 20mg tablets prescription doctor cialis dose size of cialis generic cialis 20mg tablets cialis online holland only best offers cialis use estudios de cialis genricos cialis online napol cialis generika in deutschland kaufen what is cialis

  1. در تاریخ : جمعه 7 اردیبهشت 1397 08:55 ب.ظ
    Generic cialis گفت :


    With thanks! Numerous stuff.

    cialis generico in farmacia does cialis cause gout cialis e hiv achat cialis en europe chinese cialis 50 mg cialis ahumada only now cialis 20 mg cialis 20 mg cut in half we use it 50 mg cialis dose where do you buy cialis


  1. Really a good deal of helpful data!
    sildenafil buy online order viagra online without prescription online viagra usa viagra cheap uk honest place to buy viagra sildenafil to buy buy viagra 100mg buy viagra online order buy viagra europe generic viagra cheap

  1. در تاریخ : شنبه 18 فروردین 1397 12:53 ق.ظ
    Buy cialis گفت :


    Cheers, Lots of data.

    cialis daily reviews does cialis cause gout cialis with 2 days delivery cialis kaufen bankberweisung click here cialis daily uk non 5 mg cialis generici cialis generico milano only best offers 100mg cialis buy brand cialis cheap cialis online

  1. در تاریخ : جمعه 3 فروردین 1397 11:08 ب.ظ
    Cialis pills گفت :


    Amazing stuff. Thanks a lot!
    cialis coupons generic cialis pill online cialis venta a domicilio cialis rezeptfrei sterreich wow cialis 20 try it no rx cialis cialis 30 day sample cialis vs viagra cialis ahumada buy original cialis

  1. در تاریخ : یکشنبه 4 تیر 1396 09:03 ق.ظ
    Tammy گفت :

    Hello there, You've done a fantastic job. I'll certainly digg it and in my view suggest to my friends.

    I am confident they will be benefited from this site.

  1. We are a group of volunteers and starting a new scheme in our community.
    Your website provided us with valuable information to work on. You've
    performed a formidable job and our whole group can be grateful to
    you.

  1. در تاریخ : جمعه 25 فروردین 1396 09:21 ق.ظ
    BHW گفت :

    Hello there, I found your web site by means of
    Google while searching for a comparable subject, your site
    got here up, it seems to be good. I've bookmarked it in my google bookmarks.

    Hello there, just become alert to your weblog through Google, and located that it is really informative.
    I'm going to be careful for brussels. I will appreciate in the event you proceed this in future.
    Lots of other people will be benefited out of your writing.
    Cheers!

  1. در تاریخ : پنجشنبه 11 تیر 1394 03:45 ب.ظ
    گفت :

    در دوران پسا تحریم هیچکس دلواپس نخواهد بود

  1. در تاریخ : جمعه 25 اردیبهشت 1394 04:07 ب.ظ
    anahitafarshid گفت :

    سلام، با حمایت مقام معظم رهبری، آقایان روحانی و ظریف مهارتهای خود را در انجام مذاکرات و حل مشکلات پیچیده نشان داده‌اند. به آنها اجازه دهید تا امور مربوط به سیاستهای خارجی‌ ایران در منطقه را نیز به عهده بگیرند.

 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر